از آنها به ساير مشخّصه‌ها متفاوت است وبراي صدور حكم مطمئن وقطعي دربارهء رؤيت هلال وضع همهء مشخّصه‌هاى ياد شده به طور دقيق ملحوظ واقع مىشود . مىافزايم كه لحظهء پس از مقارنه ، همان لحظه تولّد ماه نو است ، وهر چه لحظهء غروب خورشيد يا لحظهء اوّلين رؤيت هلال ماه ، ديرتر از آن صورت بگيرد ، آن هلال را در اصطلاح مسن‌تر مىنامند وهر چه اين مدت كمتر باشد ، آن هلال را جوان‌تر به شمار مىآورند . برخى از أهل فن ، هلال ماههاى با سنّ كمتر از 20 ، بين 20 تا 24 وبيشتر از 24 ساعت را به ترتيب : جوان ، ميان سن ومسنّ دسته‌بندى مىكنند . با توجه به تجربيات وگزارش دستاورد تلاش 127 سالهء عدّه‌اى از أهل فن وشيفتگان شكار هلال ، اين نتايج به دست آمده است : الف ) رؤيت‌ناپذيرى هلال با چشم مسلّح در مورد هلال ماههايى كه سنّ آن در لحظهء غروب خورشيد از 11 ساعت و 56 دقيقه كمتر است . ب ) رؤيت‌ناپذيرى هلال با چشم غير مسلّح در مورد هلال ماههايى كه سنّ آن در لحظهء غروب خورشيد از 14 ساعت و 9 دقيقه كمتر است . . . « 1 » . براي وضوح بيشتر مطلب ، در اينجا سخن تعدادى از أهل فن را نقل مىكنيم : - اگر سنّ ماه حد أقل 8 ساعت نباشد ، هلال قابل رؤيت تشكيل نمىشود وكمترين سنّ هلال براي رؤيت با چشم مسلّح حدود 12 ساعت است . از طرفي در رصد هلال با چشم غير مسلّح نيز نتايج رتبه‌دار جهانى براي كمينهء سنّ هلال ، در حدود 18 ساعت ثبت شده است . لذا . . . هلالهاى با سنّ بالاتر از 18 ساعت - به شرط نبودن موانعى همچون ابر يا آلودگى هوا - با چشم عادى قابل رؤيت است « 2 » . - چنانچه ارتفاع ماه حدود 5 / 7 درجه ، مكث آن حوالي 35 دقيقه ، فاصلهء زاويه‌اى حدود 5 / 8 درجه ( زمين مركزى ) عرض آن شمالي ، وديگر شرايط رصدى نيز مناسب باشد ، به شرط برخوردارى از هواي تميز وأفق باز ، تازه اين گونه هلال را با چشم مسلّح مىتوان مشاهده كرد . امّا اگر فاصلهء زاويه‌اى 5 / 9 درجه ، ارتفاع ماه بيش از 9 درجه ، مكث آن بالاى 45 دقيقه ، وساير شرايط رصدى مساعد باشد ، در صورت

--> ( 1 ) . گزارش جامع طرح سراسرى رؤيت هلال ماههاى قمري ، ص 13 - 15 ، 30 - 31 ؛ نيز رك : تحقيقات اسلامى ، شمارهء پيشگفته ، ص 107 - 109 . ( 2 ) . تحقيقات اسلامى ، شمارهء پيشگفته ، ص 76 .